Không phải mọi biểu hiện xuất hiện sau hút mỡ bụng đều được xem là biến chứng. Sưng, bầm hoặc khó chịu trong giai đoạn đầu có thể nằm trong quá trình hồi phục, trong khi biến chứng là những vấn đề vượt ra ngoài diễn biến dự kiến và có thể cần được bác sĩ đánh giá hoặc can thiệp.
Có biến chứng chủ yếu ảnh hưởng đến vùng hút mỡ và kết quả tạo hình, nhưng cũng có những vấn đề liên quan đến tuần hoàn, hô hấp hoặc tổn thương cấu trúc sâu. Sự khác biệt này cũng giúp hiểu chính xác hơn câu hỏi hút mỡ bụng có nguy hiểm không, thay vì xem mọi triệu chứng sau thực hiện đều có mức độ nghiêm trọng như nhau.
Tham vấn chuyên môn: BS CK1 Chiêm Quốc Thái
Chuyên môn: Phẫu thuật thẩm mỹ – tạo hình cơ thể
Những biến chứng xảy ra ngay tại vùng hút mỡ
Tụ dịch hoặc tụ máu
Sau hút mỡ, dịch có thể tích tụ trong các khoang dưới da tạo thành tụ dịch (seroma). Một số trường hợp có thể tự cải thiện, trong khi trường hợp khác cần được bác sĩ đánh giá và có thể phải dẫn lưu.
Tụ máu xảy ra khi máu tích tụ trong mô. Mức độ nhỏ và lớn có ý nghĩa khác nhau nên không thể đánh giá chỉ bằng việc nhìn vùng bụng có bầm hay không.
Nhiễm trùng
Nhiễm trùng sau hút mỡ không phải là diễn biến bình thường của hồi phục. Mức độ có thể từ nhiễm trùng tại vùng đường vào đến nhiễm trùng mô sâu hơn.
Các biểu hiện như vùng điều trị đỏ nóng tăng dần, đau tăng, sốt hoặc dịch tiết bất thường cần được đánh giá trong bối cảnh lâm sàng thay vì tự kết luận tại nhà.
Bất thường đường nét
Lồi, lõm sau hút mỡ, gợn hoặc bất đối xứng có thể xuất hiện khi mô mỡ được lấy đi không đồng đều, da co hồi không như dự kiến hoặc quá trình lành thương tạo ra xơ cứng và thay đổi bề mặt.
Đây là nhóm biến chứng có ảnh hưởng nhiều đến kết quả thẩm mỹ. Tuy nhiên, không nên đánh giá quá sớm khi vùng bụng còn sưng vì phù nề có thể làm đường nét thay đổi trong giai đoạn hồi phục.
Thay đổi cảm giác
Tê, châm chích hoặc thay đổi cảm giác có thể xuất hiện sau hút mỡ do các nhánh thần kinh cảm giác nhỏ bị ảnh hưởng trong quá trình can thiệp. Nhiều trường hợp cải thiện dần, nhưng ASPS (American Society of Plastic Surgeons) cũng lưu ý thay đổi cảm giác có thể kéo dài ở một số người.
Da và mô mềm có thể gặp vấn đề gì sau hút mỡ?
Ngoài sưng và bầm trong quá trình hồi phục, vùng điều trị có thể gặp lành thương chậm, thay đổi sắc tố hoặc tổn thương da.
Với những kỹ thuật sử dụng năng lượng hỗ trợ, nguy cơ tổn thương nhiệt cũng cần được xem xét tùy phương pháp và thiết bị được sử dụng. ASPS liệt kê lành thương kém, thay đổi sắc tố và tổn thương nhiệt trong nhóm nguy cơ có thể xảy ra khi hút mỡ.
Những vấn đề này không đồng nghĩa với việc mọi đường vào hút mỡ đều tạo thành sẹo bất thường. Câu hỏi hút mỡ bụng có để lại sẹo không cần được đánh giá dựa trên vị trí đường rạch và quá trình lành thương.
Biến chứng toàn thân khác gì với vấn đề tại vùng bụng?
Một số biến chứng không biểu hiện chủ yếu tại vùng hút mỡ mà ảnh hưởng đến tuần hoàn, hô hấp hoặc các cơ quan khác.
Nhóm này cần được nhìn khác với tụ dịch, tê hoặc bất thường đường nét tại chỗ vì mức độ nghiêm trọng và cách xử trí có thể hoàn toàn khác.
Huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi
Sau phẫu thuật, cục máu đông có thể hình thành trong hệ tĩnh mạch sâu. Nếu cục máu đông di chuyển lên phổi, nó có thể gây thuyên tắc phổi.
Đây là biến chứng nghiêm trọng và không nhất thiết tạo ra một bất thường rõ ràng tại vùng bụng. Những triệu chứng toàn thân hoặc ở chân cần được đánh giá dựa trên tình trạng thực tế thay vì chỉ quan sát vùng hút mỡ.
Tắc mạch mỡ
Tắc mạch mỡ xảy ra khi các giọt mỡ đi vào tuần hoàn và có thể ảnh hưởng đến phổi hoặc những cơ quan khác.
Đây là biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng. Khó thở hoặc những biểu hiện toàn thân bất thường sau phẫu thuật không nên được giải thích đơn giản là mệt sau thủ thuật.
Rối loạn dịch và ảnh hưởng tim – phổi
Hút mỡ không chỉ liên quan đến lượng mỡ được lấy ra mà còn liên quan đến lượng dịch được sử dụng và những thay đổi dịch trong cơ thể.
Khi phạm vi hút mỡ lớn hơn, việc quản lý dịch trở nên quan trọng hơn vì những thay đổi đáng kể có thể ảnh hưởng đến tim, phổi hoặc thận.
Cannula có thể gây tổn thương cấu trúc sâu không?
Cannula được đưa vào lớp mỡ dưới da và phải được kiểm soát về độ sâu cũng như hướng di chuyển trong quá trình hút mỡ.
Trong những trường hợp hiếm, cannula đi quá sâu có thể làm tổn thương mạch máu, cơ hoặc cơ quan bên trong. Mức độ hậu quả phụ thuộc vào cấu trúc bị ảnh hưởng và loại tổn thương; những trường hợp nghi ngờ tổn thương sâu cần được đánh giá và xử trí kịp thời.
Vì vậy, khi đặt câu hỏi hút mỡ bụng có ảnh hưởng nội tạng không, cần phân biệt giữa việc hút lớp mỡ dưới da và biến chứng hiếm do tổn thương cấu trúc sâu trong quá trình can thiệp.
Biến chứng có phải lúc nào cũng xuất hiện ngay sau hút mỡ?
Không. Thời điểm biểu hiện phụ thuộc vào loại biến chứng.
Một số vấn đề cấp có thể xuất hiện sớm. Tụ dịch, nhiễm trùng hoặc huyết khối có thể trở nên rõ hơn trong những ngày sau phẫu thuật. Trong khi đó, xơ cứng, thay đổi cảm giác hoặc bất thường đường nét đôi khi chỉ dễ nhận thấy hơn khi phù nề giảm dần.
Vì vậy, việc vài ngày đầu chưa thấy bất thường không đồng nghĩa toàn bộ quá trình hồi phục đã kết thúc.
Bác sĩ đánh giá biến chứng sau hút mỡ như thế nào?
Không có một cách kiểm tra giống nhau cho tất cả các biến chứng.
Bác sĩ cần xem thời điểm triệu chứng xuất hiện, diễn tiến đau hoặc sưng, tình trạng vùng đường vào, các triệu chứng đi kèm và khám trực tiếp vùng điều trị. Tùy vấn đề nghi ngờ, có thể cần thêm xét nghiệm máu hoặc chẩn đoán hình ảnh.
Cách xử trí cũng khác nhau. Có vấn đề có thể được theo dõi, trong khi một số tình trạng cần dùng thuốc, dẫn lưu, can thiệp phẫu thuật hoặc điều trị cấp cứu.
Biến chứng có đồng nghĩa sẽ để lại hậu quả lâu dài?
Không phải mọi biến chứng đều để lại di chứng.
Một số vấn đề có thể được phát hiện, xử trí và hồi phục mà không để lại ảnh hưởng đáng kể. Ngược lại, những biến chứng liên quan đến tổn thương mô, thần kinh, bất thường đường nét hoặc biến cố toàn thân nghiêm trọng có thể để lại hậu quả lâu dài hơn.
Vì vậy, chỉ biết tên biến chứng chưa đủ để dự đoán kết quả. Mức độ, thời điểm phát hiện và tình trạng cụ thể của người bệnh đều có ý nghĩa.
Đừng tự chẩn đoán biến chứng chỉ qua hình ảnh
Hình ảnh vùng bụng sau hút mỡ có thể thay đổi nhiều theo từng giai đoạn hồi phục. Một vùng đang sưng, cứng hoặc chưa đều không thể chỉ nhìn qua ảnh rồi kết luận là tụ dịch, xơ hóa hay biến dạng đường nét.
Điều quan trọng hơn là theo dõi cách triệu chứng thay đổi và nhận biết những biểu hiện cần được đánh giá sớm. Các dấu hiệu biến chứng sau hút mỡ bụng cần được xem xét dựa trên mức độ, thời điểm xuất hiện và các triệu chứng đi kèm, thay vì chỉ dựa vào hình ảnh vùng bụng.
Tài liệu tham khảo
Nguồn y khoa đối chiếu: American Society of Plastic Surgeons (ASPS) – Liposuction Risks & Safety; StatPearls – Liposuction; systematic review về biến chứng của aesthetic liposuction.
