Sau hút mỡ bụng, điều dễ gây nhầm lẫn là một số biểu hiện bình thường của hồi phục — như sưng, bầm hoặc khó chịu — cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn một biến chứng bắt đầu hình thành.
Vì vậy, không nên chỉ hỏi “có sưng hay không”, mà cần nhìn vào mức độ, xu hướng thay đổi và các triệu chứng đi kèm. Để hiểu nguyên nhân có thể đứng phía sau những dấu hiệu này, cần phân biệt chúng với các biến chứng hút mỡ bụng đã được mô tả riêng.
Tham vấn chuyên môn: BS CK1 Chiêm Quốc Thái
Chuyên môn: Phẫu thuật thẩm mỹ – tạo hình cơ thể
Trước hết, dấu hiệu nào có thể xuất hiện trong quá trình hồi phục?
Sau hút mỡ, đau hoặc khó chịu, sưng, bầm và tê vùng điều trị có thể xuất hiện trong quá trình hồi phục. Một lượng dịch từ các đường rạch cũng có thể được ghi nhận tùy cách thực hiện và hướng dẫn chăm sóc của bác sĩ. Sưng, bầm và khó chịu là những biểu hiện có thể gặp sau liposuction.
Điều quan trọng là không lấy một triệu chứng riêng lẻ để tự kết luận. Ví dụ, sưng sau hút mỡ bụng chưa đủ để gọi là biến chứng; cần xem tình trạng sưng đang giảm, ổn định hay tăng lên và có đi kèm đau tăng, đỏ nóng, sốt hoặc những biểu hiện khác hay không.
Nếu muốn đối chiếu theo hướng ngược lại — cơ thể đang cải thiện như thế nào — bài dấu hiệu hồi phục tốt sau hút mỡ bụng sẽ tập trung riêng vào diễn tiến hồi phục.
Những dấu hiệu nào nên liên hệ bác sĩ sớm?
Không cần chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới báo cho ê-kíp điều trị. NHS khuyến nghị liên hệ cơ sở thực hiện sớm khi xuất hiện đau nhiều hoặc những triệu chứng ngoài dự kiến sau hút mỡ. ASPS (American Society of Plastic Surgeons) cũng khuyến nghị người bệnh được hướng dẫn cụ thể những vấn đề cần theo dõi tại vùng phẫu thuật và sức khỏe toàn thân.
Những dấu hiệu dưới đây đáng để báo lại cho bác sĩ, đặc biệt khi chúng tăng lên hoặc khác rõ so với diễn tiến trước đó.
Đau tăng thay vì giảm
Đau và căng tức sau hút mỡ bụng có thể xuất hiện trong quá trình hồi phục, nhưng nếu đau ngày càng tăng, xuất hiện khác thường hoặc không phù hợp với diễn tiến trước đó thì cần được đánh giá.
Không nên tự tăng liều thuốc giảm đau hoặc dùng thêm thuốc ngoài hướng dẫn chỉ để “chờ xem có hết không”.
Vùng điều trị đỏ, nóng hoặc sưng tăng rõ
Đỏ, nóng và sưng quanh vùng phẫu thuật có thể là những dấu hiệu cần chú ý khi chúng tăng dần hoặc đi kèm đau, sốt hay thay đổi ở vết rạch.
ASPS liệt kê đỏ, sưng hoặc nóng quanh vùng phẫu thuật trong nhóm dấu hiệu nên liên hệ bác sĩ.
Sốt hoặc cảm giác rét run, mệt bất thường
Sốt sau phẫu thuật không nên được tự quy cho “cơ thể đang hồi phục”, đặc biệt khi đi cùng đỏ nóng, đau tăng hoặc thay đổi ở vết mổ. Sốt là một trong những dấu hiệu cần báo cho bác sĩ phẫu thuật trong quá trình hồi phục.
Dịch tiết nhiều, có mủ hoặc mùi bất thường
Một số trường hợp có thể thấy dịch thoát ra từ đường rạch trong giai đoạn đầu sau hút mỡ, vì vậy không phải cứ có dịch là đồng nghĩa với nhiễm trùng.
Tuy nhiên, nếu dịch ra nhiều bất thường, có mủ, mùi khó chịu hoặc đi kèm đỏ nóng, đau tăng hay sốt thì nên báo cho ê-kíp điều trị. Chảy dịch quá mức, có mủ hoặc mùi hôi từ vết thương nằm trong nhóm dấu hiệu cần được chú ý.
Vết rạch hở hoặc chảy máu nhiều
Nếu đường rạch mở ra, chảy máu nhiều hoặc tình trạng chảy máu không kiểm soát như hướng dẫn hậu phẫu, cần liên hệ bác sĩ.
ASPS xem chảy máu hoặc dẫn lưu quá mức và vết phẫu thuật hở là những tình huống cần được báo lại.
Khi nào không nên chờ đến lịch tái khám?
Một số triệu chứng không phù hợp với việc tiếp tục theo dõi tại nhà hoặc chờ đến lần tái khám kế tiếp. Nếu xuất hiện khó thở, đau ngực hoặc nhịp tim bất thường, cần được đánh giá y tế ngay. ASPS khuyến nghị tìm hỗ trợ y tế khẩn cấp khi xuất hiện những triệu chứng này trong giai đoạn sau phẫu thuật.
Đau hoặc sưng rõ ở một chân, đặc biệt khi đi cùng khó thở hoặc đau ngực, cũng cần được đánh giá khẩn cấp vì huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi là những biến chứng đã được ghi nhận của hút mỡ.
Trong những tình huống có biểu hiện hô hấp, tim mạch hoặc toàn thân nghiêm trọng, không nên chỉ nhắn tin gửi ảnh để chờ tư vấn từ xa; hãy đến cơ sở cấp cứu phù hợp.
Biến chứng không phải lúc nào cũng biểu hiện ở vùng vừa hút mỡ
Một sai lầm dễ gặp là chỉ quan sát vùng bụng và cho rằng nếu vết rạch vẫn ổn thì không có vấn đề.
Những biến chứng như huyết khối, thuyên tắc phổi hoặc tắc mạch mỡ có thể biểu hiện bằng triệu chứng ở chân, hô hấp hoặc toàn thân chứ không nhất thiết tạo ra thay đổi rõ ràng ngay tại vùng hút mỡ. Mayo Clinic và ASPS đều liệt kê các biến chứng toàn thân này trong nhóm nguy cơ của liposuction.
Nếu không chắc một triệu chứng có bình thường hay không, nên làm gì?
Trước hết, đối chiếu với hướng dẫn xuất viện hoặc chăm sóc sau thủ thuật được cung cấp cho chính trường hợp của bạn. Những hướng dẫn này quan trọng hơn một mốc thời gian chung trên internet.
Nếu triệu chứng khác với những gì đã được dặn, đang tăng lên, xuất hiện thêm triệu chứng mới hoặc khiến bạn lo ngại rõ rệt, nên liên hệ ê-kíp đã thực hiện để được đánh giá.
Nếu triệu chứng không giống diễn tiến đã được hướng dẫn sau phẫu thuật, đặc biệt khi đau tăng hoặc xuất hiện biểu hiện mới, nên liên hệ cơ sở thực hiện để được đánh giá sớm.
Đừng chờ một dấu hiệu “thật rõ” mới báo cho bác sĩ
Không phải biến chứng nào cũng bắt đầu bằng một triệu chứng điển hình. Điều cần theo dõi là sự thay đổi so với những ngày trước: đau tăng, sưng tăng rõ, xuất hiện sốt, vùng điều trị đỏ nóng, dịch bất thường hoặc triệu chứng toàn thân mới.
Với khó thở, đau ngực, nhịp tim bất thường hoặc những biểu hiện nghiêm trọng khác, cần được đánh giá y tế ngay thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà.
Nếu triệu chứng chưa đến mức cấp cứu nhưng không giống diễn tiến đã được bác sĩ hướng dẫn, hãy liên hệ cơ sở điều trị để được đánh giá dựa trên tình trạng thực tế.
Nguồn y khoa tham khảo: American Society of Plastic Surgeons (ASPS) – Liposuction Recovery và hướng dẫn nhận biết vấn đề sau phẫu thuật; Mayo Clinic – Liposuction; NHS – Liposuction.
