Sau hút mỡ, nhiều hướng dẫn truyền miệng thường tập trung vào một việc duy nhất: siết gen thật chặt, nằm nghỉ càng nhiều càng tốt, massage cho bụng nhanh mềm hoặc kiêng một danh sách dài thực phẩm.
Cách chăm sóc thực tế không đơn giản như vậy. Cơ thể đang đồng thời lành những đường rạch nhỏ, xử lý tình trạng sưng – bầm, thích nghi với thay đổi của mô dưới da và tăng dần khả năng sinh hoạt. Vì thế, chăm sóc hậu phẫu nên được nhìn như một kế hoạch phối hợp, chứ không phải cố làm thật nhiều một việc nào đó.
Tham vấn chuyên môn: BS CK1 Chiêm Quốc Thái
Chuyên môn: Phẫu thuật thẩm mỹ – tạo hình cơ thể
Chăm sóc sau hút mỡ nên được nhìn theo ba phần cùng lúc
Phần cần theo dõi | Mục tiêu chính | Điều cần tránh |
Vùng điều trị |
|
|
Toàn thân |
|
|
Diễn tiến hồi phục |
|
|
Ba phần này liên quan với nhau. Một vết rạch nhìn khá ổn không có nghĩa vùng mô bên dưới đã hồi phục hoàn toàn; tương tự, còn sưng cũng không tự động đồng nghĩa quá trình chăm sóc đang có vấn đề.
Với vùng điều trị, hãy làm đúng hướng dẫn trước khi nghĩ đến “chăm thêm”
Sau hút mỡ, bác sĩ có thể để các đường rạch nhỏ, băng vùng điều trị và trong một số trường hợp có dẫn lưu tạm thời. Cách thay băng, thời điểm tắm, xử lý đường rạch hoặc theo dõi lượng dịch nếu có dẫn lưu cần theo hướng dẫn dành riêng cho ca thực hiện.
Không nên tự tháo băng sớm, bôi thêm sản phẩm lên vết rạch, dùng nhiệt hoặc thực hiện các thao tác mạnh chỉ vì muốn vùng bụng nhanh mềm hay nhanh hết sưng.
Nếu có dẫn lưu, việc chăm sóc và thời điểm tháo không nên tự quyết định tại nhà.
Quy tắc đơn giản ở giai đoạn này là: đừng thêm một biện pháp chăm sóc mới nếu chưa biết nó có phù hợp với kế hoạch hậu phẫu của mình hay không.
Gen nịt có vai trò hỗ trợ, nhưng không phải càng chặt càng tốt
Nhiều người sau hút mỡ được chỉ định sử dụng băng ép hoặc gen định hình để hỗ trợ vùng điều trị trong giai đoạn hồi phục. Tuy nhiên, thời gian sử dụng và mức độ ôm của gen không nên được tự điều chỉnh theo nguyên tắc “siết càng chặt càng nhanh vào form”.
Gen cần vừa với kế hoạch hậu phẫu, không gây đau tăng rõ, tê nhiều hơn hoặc tạo những điểm chèn ép bất thường.
Phần thời gian và cách mặc gen sau hút mỡ cần được xem riêng vì phụ thuộc vào loại gen, phạm vi can thiệp và hướng dẫn của bác sĩ.
Vận động nên tăng dần theo khả năng, không theo tâm lý nóng vội
Sau giai đoạn theo dõi ban đầu, đi lại và các hoạt động sinh hoạt nhẹ thường có thể được thực hiện theo khả năng và hướng dẫn của bác sĩ. Điều này khác với tập luyện hoặc vận động gắng sức.
Trong thời gian mô còn đang lành, không nên lấy cảm giác “đã đỡ” làm lý do để quay ngay về cường độ hoạt động trước phẫu thuật. Ngược lại, cũng không cần tự đặt mình vào trạng thái nằm bất động kéo dài nếu bác sĩ không yêu cầu như vậy.
Khi muốn tăng mức vận động, nên xem riêng thời điểm quay lại tập luyện sau hút mỡ thay vì suy ra chỉ từ số ngày đã trôi qua.
Thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc các thuốc khác nếu được kê cần sử dụng đúng theo đơn. Không nên tự tăng liều, bỏ thuốc, dùng thêm thuốc không kê đơn hoặc thay đổi thuốc đang điều trị bệnh nền chỉ dựa trên kinh nghiệm của người khác.
Nếu thuốc gây buồn ngủ, chóng mặt, dị ứng hoặc xuất hiện phản ứng khiến bạn lo ngại, nên trao đổi với cơ sở điều trị thay vì tự đổi sang thuốc khác.
Ăn uống trong giai đoạn hồi phục không cần biến thành một chế độ kiêng cực đoan
Sau phẫu thuật, ưu tiên thực tế là duy trì ăn uống đủ để cơ thể hồi phục, uống nước phù hợp với tình trạng sức khỏe và làm theo hướng dẫn riêng nếu đang có buồn nôn, bệnh nền hoặc yêu cầu dinh dưỡng đặc biệt.
Không nên tự loại bỏ hàng loạt nhóm thực phẩm chỉ vì nghe rằng một món nào đó “làm vết thương lâu lành” hoặc “làm bụng lâu vào form”.
Phần ăn uống sau hút mỡ bụng sẽ được tách riêng để làm rõ nhóm thực phẩm nên ưu tiên, những trường hợp thực sự cần hạn chế và những quan niệm kiêng khem chưa có cơ sở rõ ràng.
Massage, dẫn lưu bạch huyết hoặc các biện pháp tác động lên vùng bụng không nên được mặc định là việc “phải làm” sau hút mỡ. Nếu bác sĩ chỉ định một kỹ thuật hỗ trợ cụ thể, cách thực hiện, lực tác động và thời điểm bắt đầu cần được hướng dẫn rõ.
Không nên tự massage mạnh những vùng còn đau, sưng hoặc cứng với mục tiêu “đánh tan cục cứng”, vì cảm giác cứng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau trong quá trình hồi phục.
Điều đáng theo dõi không phải một triệu chứng đơn lẻ mà là hướng thay đổi
Trong những ngày sau phẫu thuật, đau, sưng, bầm hoặc thay đổi cảm giác có thể vẫn còn. Điều hữu ích hơn việc cố xác định “hôm nay đã hết bao nhiêu phần trăm” là quan sát xem chúng đang giảm dần, ổn định hay tăng lên.
Tái khám đúng lịch cũng là một phần của chăm sóc. Bác sĩ cần đánh giá vết rạch, tình trạng mô, mức sưng và những vấn đề phát sinh nếu có; chăm sóc tại nhà không thay thế được bước này.
Nếu quá trình đang tiến triển khác hẳn những ngày trước, đặc biệt khi xuất hiện những thay đổi cần báo bác sĩ sau hút mỡ, không nên chỉ điều chỉnh gen, massage hoặc nghỉ thêm để chờ xem.
Khó thở, đau ngực, choáng, đau tăng rõ, sốt hoặc tình trạng sưng – đỏ – nóng tiến triển nhanh không phải những biểu hiện nên tự xử lý bằng thay đổi chăm sóc tại nhà. Khi có triệu chứng nghiêm trọng hoặc diễn tiến nhanh, cần được đánh giá y tế kịp thời.
Chăm sóc sau hút mỡ bụng hiệu quả không nằm ở việc làm càng nhiều càng tốt. Phần lớn thời gian, điều quan trọng hơn là làm đúng những gì đã được hướng dẫn, không tự thêm các biện pháp can thiệp và theo dõi xem cơ thể đang thay đổi theo hướng nào.
Gen, chế độ ăn, vận động hay các biện pháp hỗ trợ đều chỉ là từng phần của kế hoạch hậu phẫu. Khi một hướng dẫn dành riêng cho ca thực hiện khác với thông tin chung trên internet, hướng dẫn của bác sĩ đang trực tiếp theo dõi vẫn là cơ sở cần ưu tiên.