Sau hút mỡ bụng nên ăn gì và kiêng gì? Hướng dẫn dinh dưỡng khi hồi phục

Sau hút mỡ bụng, câu hỏi “ăn gì cho nhanh lành?” thường đi kèm một danh sách kiêng rất dài. Có người bỏ hoàn toàn thịt bò, trứng, hải sản và đồ nếp; có người lại tìm những món được quảng cáo là giúp giảm sưng thật nhanh.

Thực tế, chế độ ăn sau phẫu thuật nên bắt đầu từ một nguyên tắc đơn giản hơn: cơ thể cần đủ chất để sửa chữa mô và duy trì quá trình hồi phục.

Vì vậy, thay vì chia thực phẩm thành hai nhóm “ăn được” và “cấm tuyệt đối”, hợp lý hơn là xác định nhóm nào nên ưu tiên, nhóm nào nên hạn chế và trường hợp nào cần chế độ ăn riêng.

Tham vấn chuyên môn: BS CK1 Chiêm Quốc Thái

Chuyên môn: Phẫu thuật thẩm mỹ – tạo hình cơ thể

Trước hết, cơ thể cần gì để hồi phục?

Sau phẫu thuật, cơ thể phải tái tạo mô, lành các đường rạch nhỏ và thích nghi với tình trạng sưng – bầm trong giai đoạn đầu. Vì vậy, khẩu phần ăn nên bảo đảm đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cơ bản thay vì ăn quá ít vì sợ tăng cân hoặc cố giảm cân ngay sau hút mỡ.

Trong đó, protein có vai trò quan trọng trong sửa chữa mô và tổng hợp collagen; vitamin và khoáng chất từ chế độ ăn đa dạng hỗ trợ nhiều quá trình sinh học liên quan đến lành thương

Bữa ăn sau hút mỡ nên ưu tiên bốn nhóm chính

Không cần phải tìm một “siêu thực phẩm” đặc biệt. Một khẩu phần đủ protein, có rau quả và duy trì uống nước phù hợp thường có ý nghĩa thực tế hơn việc tập trung vào một loại thực phẩm được quảng cáo là giúp giảm sưng.

 Nếu ăn uống kém trong những ngày đầu vì buồn nôn hoặc chán ăn, có thể ưu tiên những món dễ ăn hơn nhưng vẫn có protein, chẳng hạn sữa chua, trứng, cá mềm, thịt nấu mềm hoặc các món từ đậu nếu phù hợp.

Không cần tự tính một mức protein rất cao chỉ vì vừa phẫu thuật. Người có bệnh thận, gan hoặc chế độ ăn điều trị riêng cần hỏi bác sĩ trước khi thay đổi lượng protein đáng kể.

Uống đủ nước quan trọng hơn việc cố “uống thật nhiều để hết sưng”

Duy trì đủ dịch là một phần của chăm sóc hậu phẫu, đặc biệt khi cơ thể đang hồi phục sau phẫu thuật. Tuy nhiên, không nên áp dụng một lượng nước cố định cho tất cả mọi người hoặc ép uống thật nhiều với mục tiêu “xả phù”.

Nhu cầu dịch còn phụ thuộc vào cân nặng, thời tiết, mức vận động và tình trạng tim – thận hoặc bệnh nền khác. Nếu bác sĩ đã yêu cầu giới hạn dịch, hướng dẫn đó cần được ưu tiên.

Những thứ nên hạn chế có lý do rõ ràng hơn

Không phải món ăn nào cũng cần “cấm”, nhưng có một số lựa chọn nên thận trọng hơn trong giai đoạn hậu phẫu.

Rượu bia

Rượu bia không phải lựa chọn phù hợp trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật, đặc biệt khi đang dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc khác theo đơn. Rượu có thể tương tác với thuốc và làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc bầm ở một số tình huống.

Thực phẩm rất chế biến và khẩu phần nghèo dinh dưỡng

Thực phẩm siêu chế biến, nhiều đường tinh luyện hoặc những bữa ăn gần như không có protein – rau quả không cung cấp nhiều chất cần cho quá trình hồi phục. Không cần cấm tuyệt đối, nhưng chúng không nên chiếm phần lớn khẩu phần trong giai đoạn cơ thể đang lành thương.

Thức ăn gây khó chịu cho chính bạn

Nếu một món làm bạn buồn nôn, đầy bụng, tiêu chảy hoặc dị ứng, nên tránh trong lúc cơ thể đang hồi phục. Đây là lý do cá nhân hóa rõ ràng hơn việc kiêng theo một danh sách áp dụng chung cho tất cả mọi người.

Nếp, thịt bò, trứng và hải sản có cần kiêng tuyệt đối không?

Không có một nguyên tắc hậu phẫu phổ quát yêu cầu tất cả người hút mỡ phải kiêng hoàn toàn nếp, thịt bò, trứng hoặc hải sản chỉ để ngăn sưng, ngừa sẹo hoặc giúp vết rạch nhanh lành.

Các hướng dẫn dinh dưỡng hậu phẫu của những tổ chức chuyên môn lớn tập trung vào khẩu phần cân bằng, protein, rau quả, đủ nước và hạn chế những yếu tố có thể cản trở hồi phục; chúng không liệt kê bốn nhóm thực phẩm trên như những thực phẩm bắt buộc phải loại bỏ với mọi bệnh nhân.

• Trứng và thịt có thể là nguồn protein nếu phù hợp với chế độ ăn của bạn.
• Hải sản không cần tránh chỉ vì vừa hút mỡ, nhưng người có tiền sử dị ứng hoặc từng phản ứng với hải sản vẫn phải tránh theo chỉ định thông thường.
• Đồ nếp cũng không có cơ sở để coi là nguyên nhân mặc định gây sưng kéo dài ở mọi người. Nếu một món cụ thể khiến bạn khó tiêu hoặc không phù hợp với hướng dẫn điều trị, đó lại là lý do khác.

Vì vậy, thay vì hỏi “món này có bị cấm không?”, nên hỏi: món này có phù hợp với tình trạng sức khỏe, khả năng tiêu hóa và kế hoạch hậu phẫu của mình không?.

Với thực phẩm quá mặn, hợp lý nhất là tránh ăn quá mức và duy trì khẩu phần cân bằng. Không nên khẳng định rằng chỉ cần ăn một bữa mặn sẽ làm vùng hút mỡ “sưng lại” hay phá hỏng kết quả; mức phù sau phẫu thuật còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác.

Đừng tự thêm vitamin hoặc thảo dược chỉ vì được quảng cáo là “nhanh lành”

Vitamin, dầu cá, thảo dược hoặc các sản phẩm bổ sung không phải lúc nào cũng vô hại trong giai đoạn quanh phẫu thuật. Một số sản phẩm có thể ảnh hưởng đến đông máu hoặc tương tác với thuốc.

Nếu đang dùng hoặc muốn bắt đầu một loại supplement mới, nên báo với bác sĩ thay vì tự sử dụng dựa trên quảng cáo hoặc kinh nghiệm truyền miệng.

Khi nào có thể ăn lại như bình thường?

Không có mốc “5 ngày”, “7 ngày” hay “2 tuần” áp dụng cho mọi trường hợp.

Nếu ăn uống bình thường, không buồn nôn, không có bệnh nền cần chế độ riêng và bác sĩ không đặt hạn chế đặc biệt, phần lớn người bệnh có thể dần quay lại khẩu phần cân bằng quen thuộc theo khả năng dung nạp.

Những hạn chế liên quan đến rượu bia, thuốc bổ, bệnh nền hoặc thực phẩm gây dị ứng cần được xử lý theo từng yếu tố cụ thể chứ không theo một lịch kiêng chung.

Dinh dưỡng chỉ là một phần của kế hoạch chăm sóc sau hút mỡ bụng, thuốc, vận động, gen nịt và theo dõi vùng điều trị vẫn cần được thực hiện song song theo hướng dẫn.

Nếu vấn đề bạn quan tâm nhất là vùng bụng còn phù lâu, nên đánh giá diễn tiến sưng sau hút mỡ riêng thay vì quy nguyên nhân cho một món ăn cụ thể.

Sau hút mỡ bụng, một chế độ ăn hợp lý không cần phức tạp: ăn đủ, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, có nguồn protein phù hợp, thêm rau quả và duy trì đủ dịch.

Quan trọng không kém là tránh biến giai đoạn hồi phục thành một chuỗi kiêng khem không cần thiết. Nếu không có dị ứng, bệnh nền hoặc chỉ định riêng, không nên mặc định loại bỏ nếp, trứng, thịt bò hay hải sản chỉ vì vừa hút mỡ.

Khi hướng dẫn của bác sĩ điều trị khác với thông tin dinh dưỡng chung, kế hoạch dành riêng cho ca phẫu thuật của bạn vẫn cần được ưu tiên.

Nguồn y khoa tham khảo: American Society of Plastic Surgeons (ASPS) – Nutrition’s role in plastic surgery recovery; Mayo Clinic – Liposuction.